Geçmiþten bugüne RTU’lar ve GSM RTU teknolojisi...

• RTU’lar (Remote Terminal Unit), 1970’li yýllardan itibaren “Uzaktan Ýzleme” ve “Baðýmsýz Lokal Kontrol” gibi ihtiyaçlarýn ortaya çýkmasýyla beraber geliþtirilmiþ, SCADA’lar (Supervisory Control And Data Acquisition) ile beraber veya baðýmsýz fonksiyon gösterebilen sistemlerdir.
  
  Baþlarda, birbirine uzak istasyonlardan oluþan ve bu istasyonlarýn merkezden kontrol edilmesi ve/veya izlenmesi gereken daðýtým þebekeleri (elektrik, su, doðalgaz, vb.) için geliþtirilmiþ ve maliyetlerinden dolayý bu uygulamalarla sýnýrlý kalmýþ olan RTU’lar, teknoloji ilerleyip, yeni tasarýmlar geliþtirildikçe, kendilerine daha geniþ uygulama alanlarý bulmuþtur.
  
  Ýlk geliþtirildikleri tarihten bu yana deðiþmeyen temel özellikleri 2 temel fonksiyonu yerine getirmeleridir;
  
  1) lokal bilgi deðerlendirme ve kontrol (sayýsal veya analog I/O)
  
  2) uzaða bilgi aktarma ve/veya uzaktan komut alma
  
  1. özellikleri (lokal bilgi deðerlendirme ve kontrol) zaman içinde geliþen ve endüstriyel otomasyonda da yaygýn olarak kullanýlan PLC’ler ile saðlanmýþtýr. 2. özellikleri ise (uzaða bilgi aktarma ve/veya uzaktan komut alma) geçmiþten bu yana ihtiyaca ve zamanýn teknolojisine göre RF veya kiralýk hat modemleri veya diðer (fiberoptik, vb.) kablolu aðlarla temin edilmiþtir. Geleneksel RTU’lar pahalý PLC’lerden büyük panolardan ve RF uygulamalarýnda büyük antenlerden oluþuyordu.
  
  
  
  Günümüzde ise bu fonksiyonu yerine getirmenin en yeni teknolojisi -ayný zamanda önceki teknolojilerin maliyet ve teknik kýsýtlamalarýný da ortadan kaldýran- GSM modemlerdir. GSM teknolojisinin bütün dünyayý –en ücra köþesini bile- sarmasý sayesinde hem kablosuz hem de mesafe tanýmayan eriþim imkaný bulunmaktadýr. RF modemler bugüne kadar kabloyla baðlanma imkaný olmayan uygulamalarda yaygýn olarak kullanýlýyordu. Sabit hat modemleri ise RTU’larý telefon hatlarý üzerinden dünyanýn öbür ucundaki bir merkeze bile baðlayabiliyordu. Her ikisinin de diðerinde bulunmayan bir özelliði ve yetersizliði bulunmakta idi; GSM modemlerde ise her iki özellik -hiç bir sýnýrlama olmaksýzýn- bir arada bulunmaktadýr.
  
  
  
  GSM teknoljisi, nasýl ki 1990’larýn baþlarýndan bu yana günlük hayatýmýzda çýðýrlar açtý ve sýnýrlarý ortadan kaldýrdýysa, RTU sektöründe de þu anda vazgeçilmez olmuþtur. Geleceðin RTU’larý da hep GSM ve türevi teknoljilerle beraber geliþmeye devam edecektir.
  
  Ýlk ortaya çýktýðý zamanlarda pahalý PLC’ler ve RF/sabit telefon hattý modemlerden oluþan RTU’larýn maliyetleri 50,000 USD mertebelerinde iken, bugünün küçük ama becerikli GSM RTU’larýnýn maliyeti 500 USD mertebesindedir.
  
  Eskiden RTU’larý programlamak ve kullanmak son derece karmaþýk ve bilgi/tecrübe gerektiren bir konu iken, bugünün GSM RTU’larýna bir SMS gönderip bir pompayý çalýþtýrmanýz, veya baþka bir SMS gönderip anlýk sýcaklýk bilgisinin size yine SMS ile gelmesini saðlamanýz mümkündür. Üstelik de dünyanýn öbür ucundan bile; yeterki herhangi bir GSM þebekesinin kaplama sahasýnda olun.
  
  Dünyanýn lider GSM RTU teknolojisi geliþtiren firmalarýnda REMMON’un RTU’larý basit “stand-alone” (baðýmsýz) uygulamalardan, karmaþýk entegre SCADA sistemlerine kadar çok geniþ bir yelpazede kullanýlmaktadýr.
  
  
  
  Tarýmsal sulama, güvenlik, endüstriyel ve bina otomasyonu konularýndaki “stand-alone” uygulamalar, R-COM adý verilen GSM modem ve özel yazýlýmla donatýlmýþ bir küçük PLC ile uzaktan yönetilebilmektedir.
  
  
  R-COM’un özellikleri
  
  • Cihazlara sýnýrsýz mesafelerden eriþim
  • Herhangi bir marka PLC’ye uzaktan kontrol/izleme özelliðinin eklenebilmesi
  • Uzaktaki sensörlerin, alarmlarýn ve cihazlarýn kontrolü
  • OPC protokolünü desteklemesi sayesinde herhangi bir SCADA ile entegrasyon imkaný
  • Uzaktaki GSM RTU’larýn uzaktan ayarlarýnýn yapýlmasý/deðiþtirilmesi
  • Cep telefonunuzu kiþisel bir kullanýcý arayüzü (HMI) olarak kullanma imkaný
  
  
  Faydalarý
  
  • Aktarýlan data miktarýný büyük ölçüde azaltarak iletiþim maliyetini düþürme
  • Olaylarýn operatöre (yetkili kiþiye) annýnda iletilmesi sayesinde daha hýzlý ve etkili izleme sistemi
  • Dünyanýn heryerinden sisteme uzaktan eriþim
  • Mobil donanýmlara (örn. araç üzerindeki ölçüm/kontrol sistemleri) uzaktan eriþim
  
  Bu temel çözümde sistem bir tarafta uzaktaki bir kontrol noktasý diðer tarafta da süpervizörden oluþur. En basit konfigürasyonda süpervizör taraf bir GSM cep telefonundan ibarettir. Cep telefonu ile SMS veya GPRS üzerinden PLC’yi izleyebilir, kontrol edebilir ve ayarlarýný deðiþtirebilirsiniz.
  
  En geniþ çerçevede, süpervizör taraf üzerinde bir iletiþim yönetim yazýlýmý, bir SCADA, bir PC ve GSM modemden oluþur.
  
  Teknik özellikleri daha detaylý incelendiðinde, R-COM’un üzerinde “stand-alone” kullaným için
  
  • 8 sayýsal giriþ
  • 6 analog giriþ (akým, voltaj, PT100)
  • 2 röle çýkýþ
  • 1 RS232 port
  
  bulunmaktadýr. Ayrýca R-COM; MODBUS veya benzeri yaygýn standart protokoller ile diðer PLC’ler ile haberleþerek I/O sayýsýný arttýrabilir veya mevcut bir PLC’li kontrol sisteminin uzaktan kontrol edilmesini saðlayabilir. Bunun faydalarýndan biri de sisteme uzaktan müdaheledir; dünyanýn öbür ucunda kurulu bir sistemdeki bir problem için, teknik bir elemanýn uçakla oraya gidip müdahele etmesi ile ayný iþi olduðu yerden GSM teknolojisiyle yapmasý arasýndaki maliyet ve zaman farkýný düþünün.
  
  REMMON’un SCADA iletiþim arayüzü olan CORE yazýlýmý; R-COM ile SCADA arasýndaki komut ve bilgi akýþýný yönetir. CORE, SCADA ile OPC (OLE for Process Control) protokolünü kullanarak haberleþir. OPC’yi destekleyen herhangi bir standart (WinCC, InTouch, Wizcon, Cimplicity, vb.) veya özel SCADA ile kolayca haberleþebilir. Microsoft Windows platformunda çalýþan CORE, kurulum ve akýllý uzak ünitelerin yönetilmesi için kullanýmý çok kolay bir grafik arabirimine (GUI) sahiptir. CORE raporlar ve aktivite log’larý tutar, R-COM’larýn uzaktan konfigürasyonu için çift yönlü veri iletimini saðlar.
  
  REMMON ayný zamanda iyi tanýmlanmýþ bir CORE API (Application Program Interface) de sunmaktadýr. CORE API karmaþýk uygulamalar veya standart dýþý SCADA’lar ile entegrasyona kolaylýk getirir.
  
  REMMON’un sunduðu basit ama fonksiyonel GSM RTU’larýn kullanýldýðý uygulamalardan örnekler aþaðýda verilmektedir:
  
  
  Endüstri
  
  • Endüstriyel proses kontrol
  • Jeneratör bakým verileri uzaktan takibi
  • Üretim kontrol
  • HVAC kontrol
  
  
  
  Su/Çevre
  
  • Pompalar
  • Yüzme havuzlarý
  • Kanalizasyon sistemleri
  • Su filtrasyon sistemleri
  
  
  
  Tarým
  
  • Sulama sistemleri
  • Süt akýþ kontrolü
  • Saha kontrolörleri
  • Tarýmsal veri toplama
  • Sýcaklýk alarmý
  
  
  
  Bina Yönetimi
  
  • Server odalarý
  • Bina kontrol sistemleri
  • Kazan kontrol sistemleri
  • Havalandýrma
  
  
  
  Sayaçlar
  
  • Su
  • Gaz
  • Elektrik
  • Mazot
  
  
  
  Güvenlik
  
  • Eriþim kontrolü
  • Bariyerler
  • Uzak depolarýn korunmasý
  • Sýnýr geçiþ kontrol
  
  
  
  Diðer
  
  • Yakýt tanký yönetimi
  • Trafik iþaretleri/yazýlarý kontrolü